Na drini Ćuprija Prepričano Ivo Andrić

Na drini Ćuprija Prepričano Ivo Andrić

Na drini Ćuprija Prepričano Ivo Andrić

Na Drini ćuprija je istorijski roman i definitivno najpoznatije delo jednog od najvećih domaćih pisaca, Ive Andrića. Ivo Andrić je ovo delo napisao između 1942. i 1943. godine, a zajedno ga je 1945. godine objavio sa delima Travnička hronika i Gospođica. Prvo izdanje je štampano i prodato u nekih 5 hiljada kopija, uz ukupno pet izdanja koja su ugledala svetlost dana tokom narednih četiri godine. Najveći trenutak za domaću književnost zasigurno predstavlja 1961. godina kada je Na Drini ćuprija osvojila Nobelovu nagradu. Tada i kreće njena veća popularnost kako na domaćem, tako i na stranom tržištu. Knjiga je prevedena na engleski jezik nekoliko godina ranije, 1959. od strane Loveta Edvardsa.

Na Drini Cuprija 2

Srž i suština romana

Ivo Andrić u sam centar svog istorijskog romana Na Drini ćuprija stavlja most Mehmed-paše Sokolovića u Višegradu, blizu današnje granice između Bosne i Hercegovine i Srbije. Most je izgrađen u periodu od 1571. do 1577. godine, mesto koje je povezivalo Bosnu sa Carigradom iznad reke Drine. Most predstavlja nemog svedoka istorijskih dešavanja od svog nastanka u doba Otomanske vlasti, pa sve do delimičnog uništenja tokom Prvog Svetskog rata. Priča obuhvata neka četiri veka svedočeći o Otomanskoj i Austrougarskoj okupaciji te oblasti. Posebnu pažnju i akcenat na živote, sudbine i odnose lokalnih meštana, Srba i Muslimana. Na Drini ćuprija ima istorijsku pozadinu i prati istoriju sa svim događanjima u Višegradu, on nije klasična hronika.

Stil koji Ivo Andrić koristi u svom delu

Roman Na Drini ćuprija objavljen je pred sam kraj Drugog Svetskog rata. Tada na ovim prostorima dolazi do sve većeg jačanja komunizma i promocije socijalnog realizma koji se ogledao u prikazivanju “površne sreće”. Roman nudi prikaz Bosne kao mračan svet izražen i dočaran kroz duboke i kompleksne narativne strukture. Andrić nikada javno nije podržavao komunizam. Andrić se u ovom delu se otvoreno bavi kontroverznim pitanjima nacionalnog identiteta u doba sveopšte promocije bratstva i jedinstva. Andrić svoju kritiku na takvo društveno uređenje, političke i religijske probleme, prezentuje kroz daleku prošlost kojom se bavi u svom romanu.

Kritika tadašnjih problema između ljudi na području Bosne kroz prizmu istorijskih dešavanja predstavlja odličan način na koji autor izbegava cenzuru i osudu novouspostavljenog sistema i društvenog poretka. Još jedno zapažanje vezano za ovo delo jeste i da u njemu ne postoji klasičan heroj, niti primer porodica ili dinastija kojom bi se roman bavio. Most je isključivo tihi svedok i objektivni istoričar dešavanja.

Teme i motivi u romanu Na Drini ćuprija

Roman govori o mostu koji metonimski predstavlja Jugoslaviju kao vezu između Istoka i Zapada, posebno kao potpuno neutralnog aktera Hladnog rata i balansa između dve velike svetske sile. Kao što mostovi često predstavljaju povezivanje ljudi, gledajući kroz istorijsku prizmu, uglavnom su građeni kao način povezivanja neprijateljskih zemlja i time olakšava osvajanja. Zato most možemo videti i kao motiv podele i sukoba, čak i dubokih istorijskih rana u pogledu zaostavštine Otomanske vladavine.

Uništenje mosta na kraju romana možemo tumačiti na nekoliko načina. Sa jedne strane, uništenje predstavlja kraj Otomanske vladavine i dolazak novog, modernijeg doba, dok sa druge strane, to predstavlja metaforu za patnju i propadanje Jugoslavije i Bosne i Hercegovine.

Jedan od glavnih tema ovog dela jesu verski odnosi, odnosno verska izdaja kroz prihvatanje islama od strane pravoslavnih Srba. Muslimanski likovi u romanu su često jednodimenzionalni i podeljeni na zle ili na dobre Turke.

Likovi

Ono po čemu se roman ističe jeste činjenica da je glavni lik objekat. Most koji predstavlja dušu i srce samog romana kojem je Ivo Andrić uneo dah života i bez kojeg ovog dela ne bi ni bilo. Životi svih glavnih junaka vezani su za taj most kojem se svi oni na kraju dana vraćaju.

Mehmed paša Sokolović, tadašnji Veliki vezir, izgradio je most na izuzetno važnom mestu za njega samog. On je na tom mestu poslednji put video majku pre nego što su ga Turci odveli.

Abidaga je prvi graditelj mosta, poznat kao stroga i okrutna osoba. Abidaga je naredio da Radisav, srpski seljak i radnik na mostu, bude naboden na kolac jer je uhvaćen kako tokom noći ruši ono što je za vreme dana napravljeno. Ovaj zločin traje nekoliko dana i za cilj ima zastrašivanje svih neprijateljski nastrojenih meštana.  Radisav predstavlja heroja, otelotvorenje patnje i borbe protiv Otomanske vlasti. Abidaga kasnije biva smenjen kada se u Istanbulu sazna da je proneverio vezirov novac.

Važniji likovi u romanu Na Drini ćuprija su Ali-hodžu Mutavelića koji se protivio oružanom otporu ali je i odbijao da se pokori tuđoj vlasti. Pop Nikola kojeg su čak i pripadnici druge vere voleli zbog njegovog velikog srca, zdravog razuma i vedrog duha. Salko Ćorkan, vredan i radan ciganin koji je živeo od svirke, šale i rakije. Lotika, lepa i hrabra udovica, vlasnica prvog hotela u Višegradu.

Povratak na vrh

Knjige na dlanu

Uspešno ste dodali artikl u korpu!

Knjige na dlanu

knd newsletter

Prijavite se na naš newsletter

Budite u toku sa svim akcijama, popustima i novostima sa našeg portala.